(Kod ICD-10: M77.3)
Wprowadzenie:
Ostroga piętowa to w potocznym rozumieniu po prostu ból pięty. Przez wiele osób kojarzony z widocznym na zdjęciu rentgenowskim charakterystycznym zwapnieniem, które jest zlokalizowane na spodniej powierzchni kości piętowej. Dolegliwość jest związana z przewlekłym zapaleniem rozcięgna podeszwowego i przeciążeniem mięśni (zginaczy krótkich stopy). Wielkość ostrogi piętowej ma niewielkie znaczenie, istotą problemu jest właśnie wspomniany ból pięty wywołany zapaleniem przyczepu rozcięgna podeszwowego do kości piętowej oraz przez przeciążenia zginaczy krótkich stopy.
Etiologia:
(Przyczyny i czynniki ryzyka)
- nadmierne przeciążenie rozcięgna podeszwowego,
- nieprawidłowa biomechanika stopy (np. płaskostopie, przykurcz mięśni łydki),
- nadwaga, otyłość – szczególnie u kobiet po 50. roku życia,
- niewłaściwe obuwie (brak amortyzacji).
Patogeneza:
(Opis procesów biologicznych prowadzących do schorzenia)
Mikrourazy w obrębie przyczepu rozcięgna podeszwowego prowadzą do przewlekłego stanu zapalnego. W odpowiedzi organizm uruchamia procesy naprawcze, w wyniku których dochodzi do wytworzenia stanu zapalnego i w konsekwencji zwapnienia w okolicy przyczepu zginaczy krótkich do guza piętowego.
Obraz kliniczny:
(Szczegółowy opis objawów i ich dynamiki)
- charakterystyczny ból pięty, szczególnie odczuwalny rano lub po dłuższym odpoczynku; malejący lub zanikający po “rozgrzewce” w ciągu dnia,
- ból nasilający się przy obciążeniu stopy,
- bolesność uciskowa w okolicy przyśrodkowego brzegu lub spodu guza piętowego.
Diagnostyka różnicowa:
(Choroby o podobnych objawach)
- zapalenie rozcięgna podeszwowego bez obecności ostrogi,
- neuropatia nerwu piszczelowego (np. zespół kanału stępu, neuropatia nerwu Baxtera czyli jednej z gałązek nerwu piszczelowego),
- choroby przyczepu ścięgna Achillesa.
Postępowanie terapeutyczne:
Zachowawcze:
- najważniejsza jest fizjoterapia – ćwiczenia rozciągające i wzmacniające mięśnie;
- stosowanie wkładek;
- fizykoterapia – m.in.terapia falą uderzeniową, ultradźwięki, laser;
- farmakoterapia – leki przeciwzapalne, terapia osoczem bogatopłytkowym (PRP), blokada sterydowa.
Operacyjne:
- Rzadko stosowane, wskazane w przypadkach opornych na leczenie zachowawcze, gdy dolegliwości trwają ponad pół roku mimo prawidłowego leczenia.
Prognostyka:
W ponad 90% przypadków leczenie zachowawcze prowadzi do ustąpienia objawów. Szybka diagnoza i wdrożenie terapii znacznie poprawiają rokowanie.
